Trenerzy AI i prywatność za gotowymi modelami

Model może odpowiedzieć w sekundę. Ktoś i tak porównał wersje, zaznaczył błąd albo napisał przykład, który produkt sprawia wrażenie, jakby znał od zawsze. 27 października 2026 ta praca stała się europejskim sporem o prywatność. Spór to zarzuty i zaprzeczenie. To nie jest orzeczenie.

Przydatne pytanie dla kupującego jest węższe niż „kto ma rację”. Publiczne teksty opisują już różne formy nadzoru. Traktowanie ich jako jednego systemu inwigilacji prowadzi do złego pytania wobec kolejnego dostawcy. Skarga otwiera kontrolę. Komunikat firmy nie jest audytem.

Pięć skarg i wciąż brak decyzji

27 października 2026 noyb podało, że złożyło pięć skarg przeciwko Scale AI, razem z Intérêt à Agir, DiPLab i Reversing.Works, we Francji, we Włoszech, w Holandii i w Austrii. Strona mówi, że Scale AI prowadzi Outlier, który „zatrudnia ponad 900 000 pracowników ‘freelance’”. Słowo freelance jest w cudzysłowie, a czasownik to „employs”. To opis organizacji. To nie jest zbadana liczba osób aktywnych, etatów ani osób, dla których platforma jest głównym dochodem.¹

To samo ogłoszenie wymienia klientów. Wstęp podaje Meta, OpenAI, Google i rząd USA. Późniejszy akapit dodaje xAI i Anthropic do listy „najbardziej znanych klientów”. Ten artykuł podaje listę noyb. Nie przegląda umów.¹

Reuters w depeszy z 27 października podał te same pięć skarg i te same cztery kraje oraz napisał, że noyb wzywa organy, by nałożyły karę na Scale AI i zbadały, jak platforma przydziela zadania. Reuters napisał, że ponad 900 000 freelancerów wykonuje zadania rejestrowane po to, by tworzyć dane treningowe dla klientów takich jak Meta, OpenAI i Google, oraz że Meta ma 49% Scale AI. Te zdania są z Reutersa, nie ze strony noyb czytanej do tego artykułu. reuters.com zwrócił HTTP 401: depeszę czytano w przedruku Yahoo.²

Pięć skarg w czterech krajach wymaga podziału, którego strona noyb pobrana 5 listopada 2026 nie rozpisuje. Euronews, powołując się na komunikat noyb, podał dwie skargi w Austrii i po jednej we Francji, w Holandii i we Włoszech.³

Karta sprawy C109-04 noyb, sprawdzona tego samego dnia, podaje złożenie 27 października 2026 i status „Pending (0 - 6 months)”: w toku, horyzont od 0 do 6 miesięcy. Streszczenie tej karty jest w liczbie pojedynczej: śledzenie, weryfikacja biometryczna przez Persona i brak odpowiedzi na żądanie dostępu „skarżącego”. Jedna publiczna karta nie jest opublikowaną decyzją w pięciu sprawach.⁴

Thomas Le Bonniec, opisany na stronie noyb jako badacz socjologii w DiPLab, jest tam cytowany: praca platformowa wydaje się podatnym gruntem dla nowego rodzaju nadzoru w pracy, który w każdej innej formie zatrudnienia w Unii Europejskiej uznano by za nieakceptowalny, a ten system trwa dzięki celowemu brakowi przejrzystości. Tłumaczenie skraca angielski cytat i zachowuje sens. Reuters zacytował inną uwagę po dwóch latach badania platformy: nie pracuje się, kiedy się chce; pracuje się, kiedy chce platforma i kiedy są zadania. Oryginalne zdanie ma angielski skrót; ten artykuł je parafrazuje. Wywiadów za tą uwagą nie ma w depeszy.¹²

Trzy opisy monitorowania, nie jeden system

Słowo „śledzenie” robi w relacjach za dużo. Czytane tu dokumenty opisują różne mechanizmy. Należy je rozdzielić.

noyb twierdzi, że analiza techniczna wykazała, iż gdy ludzie są na Outlier, na ich urządzeniach umieszczane są trackery firm takich jak TikTok, LinkedIn, Facebook, platforma ankiet Sprig i firma analityczna Datadog. Co kilka sekund, według noyb, te trackery wysyłają dane osobowe do podmiotów trzecich: adresy IP, dane kontaktowe, unikalne identyfikatory i informację o odwiedzonej stronie. noyb mówi, że dane te mogą służyć reklamie targetowanej i profilowaniu. Lisa Steinfeld Leiser, prawniczka ochrony danych w noyb, jest cytowana: tak stałe i szerokie śledzenie w czasie pracy naprawdę przeczy wszelkim rozsądnym oczekiwaniom. Następne zdanie komunikatu pyta, dlaczego LinkedIn albo Facebook miałyby wiedzieć, nad jakimi zadaniami ktoś pracuje. Oryginał ma skrót; to zdanie jest parafrazą.¹

Reuters, powołując się na skargi, które według niego widział, dodał inny opis: do 19 trackerów śledzi pracujących w trakcie pracy, w tym zapis naciśnięć klawiszy i ruchów myszy co kilka sekund. Reuters napisał też, że dochodzenie DiPLab uznało, iż powstały plik da się złożyć w wideo odtwarzające sesję pracy od początku do końca. To twierdzenie o wideo jest relacją Reutersa o DiPLab. Nie jest zdaniem ze strony prasowej noyb i nie było ponownie sprawdzone w PDF raportu.²

The Record 28 października zacytował z e-maila rzecznika noyb Mickeya Manakasa: analiza zidentyfikowała 18 trackerów stron trzecich używanych do śledzenia danych freelancerów we Francji. Manakas powiedział, że „zdecydowanie jest ich więcej”, że liczba zależy od kraju i że spis nie jest pełny, bo noyb skupiło się głównie na trackerach mediów społecznościowych i analityki. Osiemnaście w tym e-mailu i „do 19” w skargach, jak opisał je Reuters, to nie ten sam spis. Ten artykuł ich nie łączy. Tytuł The Record mówi, że noyb „pozywa”, a jedno zdanie wspomina sądy. Strona noyb mówi o skargach RODO i proponuje administracyjną karę pieniężną. Reuters mówi o organach. Ten artykuł idzie tu za noyb i Reutersem.⁵

Scale AI odpowiedziało 28 października. W oświadczeniu, o którym Reuters pisał tego dnia, firma odrzuciła skargi jako bezzasadne. Praktyki platformy miały być ujawnione pracującym i wymagać ich zgody. Zdanie z e-maila brzmiało: „The report's claims are unfounded and inaccurate”, czyli twierdzenia raportu są bezzasadne i nieścisłe. Scale powiedziało, że używa zwykłych narzędzi, by weryfikować tożsamość, zapobiegać oszustwom, chronić poufne informacje o projekcie i zapewniać prawidłowe płatności, oraz że współtwórcy znają stawkę, zanim przyjmą zadanie. Rzecznik powiedział, że niektóre projekty używają osobnego narzędzia, które zapisuje czas i aktywność ekranu; współtwórcy włączają je ręcznie po opt-in, zanim zaczną. Scale powiedziało, że nie sprzedaje danych osobowych pracujących podmiotom trzecim i nie używa ich do trenowania modeli AI klientów. Relacja The Record dodaje, że Scale kwestionuje zarzuty o to, jak trackery stron trzecich nadzorują pracujących, uznaje praktyki biometryczne za odpowiednie i pozwala żądać usunięcia danych.⁵⁶

Strona publikacji DiPLab z 15 października 2026 zapowiada raport Surveillance at Scale: How AI Training Platforms Gather Personal Data from European Workers, z Reversing.Works i Intérêt à Agir. Strona mówi, że Outlier zbiera dane osobowe, rejestry finansowe, informacje biometryczne i skany rozpoznawania twarzy, używane do nadzoru „i prawdopodobnie do dalszego treningu AI”. Mówi też, że projekt ujawnia pozyskiwanie danych osobowych do celów od ukrytego treningu AI po możliwe zastosowania wojskowe. To słowa zapowiedzi. PDF nie był czytany do tego artykułu: nie traktuje się ich jako wykazanych ustaleń. Stoją obok oświadczenia Scale, że dane osobowe nie służą do trenowania modeli klientów. Ten artykuł nie rozstrzyga między stroną a zaprzeczeniem.⁶⁷

Dla działu, który już używa oprogramowania do oceniania albo planowania ludzi, ta sama ostrożność obowiązuje w mniejszej skali. Dziennik dostawcy, znacznik analityczny i nagranie ekranu po opt-in to różne narzędzia. Pytanie „czy inwigilujemy personel?” jest mniej precyzyjne niż pytanie, jakie dane, w jakim celu, kto je otrzymuje i kto może zakwestionować ocenę. To pytanie z tekstu kto nadzoruje algorytmicznego menedżera. Czas sprawdzania to inny problem, opisany w tekście dlaczego ludzki przegląd staje się wąskim gardłem, gdy agenci są szybcy.

Kontrola tożsamości, dostęp i wycofane zdanie

noyb mówi, że Scale AI wymaga od ludzi wielokrotnej weryfikacji biometrycznej w firmie Persona, w tym nagrań wideo twarzy i wgrania dokumentu tożsamości. noyb mówi, że podane przez Scale AI powody to zapobieganie oszustwom tożsamości i „weryfikacja umiejętności pracujących”, oraz że zbiór wykracza poza to, co konieczne. noyb mówi też, że Persona przyznaje sobie prawo do zbierania adresów IP, informacji o urządzeniu, geolokalizacji, adresów i danych kredytu konsumenckiego. To opis warunków Persona według noyb. Ten artykuł tych warunków nie czytał.¹

Kontrola tożsamości nie jest niewłaściwa tylko dlatego, że istnieje. Platforma, która płaci ludziom, ma powody, by utrudniać oszustwo, podszywanie się i podwójne konta. Otwarte pytanie brzmi, czy każda kategoria jest konieczna, czy ludzie wiedzą, po co ona jest, i czy istnieje podstawa prawna. Nazwanie praktyki „bezpieczeństwem” na to nie odpowiada.

Reuters, powołując się na skargi, napisał, że cztery osoby poprosiły Outlier o kopie swoich danych między grudniem 2025 a majem 2026 i żadna nie dostała odpowiedzi. noyb mówi, że brak odpowiedzi narusza prawo dostępu. Jeśli ta relacja się potwierdzi, to osobna kwestia od tego, czy tracker był zgodny z prawem. To wciąż zarzut. The Record przypisuje te same cztery wnioski noyb.¹²⁵

Jest też zdanie, które nie powinno krążyć. 29 października 2026 noyb zaktualizowało komunikat. Tekst błędnie twierdził, że w październiku 2025 napastnicy ujawnili około 70 000 zdjęć urzędowych dokumentów tożsamości przechowywanych u Persona. To twierdzenie zostało wycofane. Nie jest tu podawane jako zdarzenie. Korekta nie zamyka skarg o trackery, kontrolę tożsamości ani wnioski o dostęp.¹

O co pyta tekst RODO i czego nie rozstrzyga

Ta część nie jest poradą prawną. EUR-Lex zwrócił 5 listopada 2026 HTTP 202 i pustą treść. Poniższe brzmienie idzie za tekstem rozporządzenia w wersji odtworzonej tego dnia na gdpr-info.eu, a nie za nowym pobraniem z EUR-Lex.

Artykuł 5 ust. 1 lit. c mówi, że dane osobowe mają być adekwatne, stosowne i ograniczone do tego, co niezbędne do celów. To zasada minimalizacji, którą noyb uznaje za naruszoną. Artykuł 6 mówi, że przetwarzanie jest zgodne z prawem tylko wtedy, gdy spełniony jest co najmniej jeden warunek, w tym zgoda, umowa, obowiązek prawny, żywotne interesy, zadanie w interesie publicznym albo prawnie uzasadnione interesy, które nie przeważają. Zgoda jest jedną podstawą, nie jedyną. noyb mówi, że nie ma ważnej podstawy prawnej, by umieszczać trackery na urządzeniach skarżących bez zgody. Scale mówi, że praktyki zostały ujawnione i wymagały zgody, a narzędzie ekranu jest opt-in i uruchamiane ręcznie. Czy zgoda była konkretna i dobrowolna, rozstrzygają organy, nie wymiana komunikatów.⁸⁹

Artykuł 9 ust. 1 zakazuje przetwarzania danych biometrycznych w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej, chyba że stosuje się wyjątek. Artykuł 9 ust. 2 lit. a obejmuje wyraźną zgodę. Litera b obejmuje przetwarzanie niezbędne do wypełnienia obowiązków lub wykonania praw w prawie pracy i zabezpieczenia społecznego, gdy zezwala na nie prawo Unii lub państwa członkowskiego albo układ zbiorowy i przewiduje zabezpieczenia. Nagranie twarzy nie jest automatycznie w artykule 9 i nie jest automatycznie poza nim. Osią jest cel jednoznacznej identyfikacji, a potem wyjątek. Ten artykuł nie widział projektu weryfikacji.¹⁰

Artykuł 15 daje prawo do potwierdzenia, czy dane osobowe są przetwarzane, a jeśli tak, do dostępu do danych i do wskazanych informacji: celów, kategorii, odbiorców i w miarę możliwości okresu przechowywania, obok innych punktów. Wniosek bez odpowiedzi, jeśli skargi mają rację, ma znaczenie nawet wtedy, gdy zbiór później zostanie uznany za zgodny z prawem.¹¹

Te sprawy to skargi RODO. To nie jest decyzja na gruncie aktu o AI i ten artykuł nie klasyfikuje Outlier jako systemu wysokiego ryzyka. Osobna reguła może mieć znaczenie dla własnego oprogramowania pracodawcy. Załącznik III pkt 4 lit. b unijnego aktu o AI wymienia systemy przeznaczone do decyzji wpływających na warunki stosunku pracy, awans albo zakończenie, do przydziału zadań na podstawie zachowania albo cech osobistych albo do monitorowania i oceny wydajności oraz zachowania. Biuro obsługi Komisji mówi, że reguły załącznika III stosują się od 2 grudnia 2027. Praktyki zakazane, niektóre obowiązki przejrzystości i reguły dla modeli AI ogólnego przeznaczenia są egzekwowalne od 2 sierpnia 2026. Pytanie w formularzu zakupu nie jest, według samego tego opisu, takim systemem. Klasyfikacja zależy od zamierzonego celu.¹²¹³

noyb linkuje infografikę Rady UE przy twierdzeniu, że ponad 40 milionów osób ma już pracę organizowaną przez platformy. Ta strona Rady zwróciła 5 listopada 2026 HTTP 403, więc ten artykuł nie przyjmuje tej liczby jako ustalonej.

Kupujący może pytać przed jakimkolwiek orzeczeniem

Wyobraź sobie osobę poproszoną o sprawdzenie medycznego wyjaśnienia wytworzonego przez model. Zatrzymuje się dłużej przy niepewnym zdaniu. Zegar, który liczy tylko minuty, może odczytać tę staranność jako opóźnienie. Scena jest hipotetyczna. To nie jest udokumentowane zadanie Outlier ani ustalenie z pięciu skarg.

Praktyczna odpowiedź, dla małej firmy, organizacji społecznej albo działu, to lista pytań do każdego dostawcy, który organizuje pracę albo rejestruje aktywność personelu. Żadne nie zastępuje prawnika.

• Jakie kategorie danych osobowych są zbierane, w jakim celu, jak długo i którzy podwykonawcy je otrzymują? Wlicz znaczniki analityczne i firmy weryfikacji tożsamości, nie tylko ekran, który widzi osoba.
• Jaka jest podstawa prawna każdej kategorii i co osoba naprawdę dostaje, gdy prosi o kopię?
• Jeśli narzędzie nagrywa ekran albo ocenę, czy jest opt-in i czy nazwana osoba może cofnąć oznaczenie, które blokuje wypłatę albo dostęp?
• Czy cele szybkości czynią staranną kontrolę nieracjonalną? Jeśli praca wymaga osądu, miara musi umieć pokazać trafność i eskalację, nie tylko tempo.

Te pytania nie zakładają relacji noyb ani relacji Scale. Zakładają, że kupujący nie będzie wiedział, która pasuje, dopóki ktoś nie zapisze śladu danych. Organizacje, które już żyją z narzędziami grafików i ocen, mogą zacząć tam, nie czekając na decyzję o jednej amerykańskiej platformie. Obsadzenie tego nadzoru to inny problem rekrutacyjny, opisany w tekście czym naprawdę jest praca nadzoru nad AI.

Czy organ uznał, że Scale AI naruszyło RODO?

Nie. noyb złożyło pięć skarg 27 października 2026. Karta C109-04 5 listopada 2026 wciąż była w toku. Skarga otwiera kontrolę. Scale AI powiedziało Reutersowi 28 października, że twierdzenia są bezzasadne, że praktyki zostały ujawnione i że nagranie ekranu w niektórych projektach jest opt-in. Ani złożenie, ani zaprzeczenie nie jest decyzją.¹⁴⁶

Czy „ponad 900 000” znaczy 900 000 etatów?

Nie. noyb mówi, że Outlier zatrudnia ponad 900 000 pracowników „freelance”, ze słowem w cudzysłowie. Reuters opisuje platformę, na której ponad 900 000 freelancerów wykonuje zadania. Żadna z liczb nie jest zbadaną liczbą aktywnych kont, etatów ani osób, dla których to główny dochód. Rejestracja, okazjonalne zadanie i utrzymanie to różne miary.¹²

Czy napastnicy ujawnili około 70 000 zdjęć tożsamości u Persona?

Nie należy traktować tego jako faktu. 29 października 2026 noyb powiedziało, że komunikat błędnie twierdził, iż w październiku 2025 napastnicy ujawnili około 70 000 zdjęć urzędowych dokumentów tożsamości przechowywanych u Persona. Zdanie wycofano. Aktualizacja nie rozstrzyga pozostałych zarzutów o trackery, kontrolę tożsamości ani wnioski o dostęp bez odpowiedzi.¹

Jak hilighter może pomóc

hilighter nie audytuje trackerów dostawcy, nie rozstrzyga skargi RODO i nie zapisuje naciśnięć klawiszy. Pytanie, które ten spór zostawia pracodawcy, brzmi: które zadania roli wciąż zależą od człowieka i jak ta osoba może pokazać osąd, którego zegar nie uchwyci.

hilighter pomaga zespołom mapować kompetencje według roli, porównywać ludzi z tymi wymaganiami w analizie kompetencji i talentów, zapisywać dowód zdolności w uznawaniu osiągnięć i ustalać indywidualne ścieżki rozwoju. Widok wpływu AI na role jest wskazujący. To nie jest prognoza, że rola zniknie, ani odczyt czyjegokolwiek ryzyka inwigilacji. Plan bezpłatny obejmuje do trzech ról zawodowych, z nieograniczoną liczbą osób.

Źródła

1. noyb, AI training platform Outlier illegally surveils European platform workers, 27 października 2026, aktualizacja 29 października 2026. Pięć skarg z Intérêt à Agir, DiPLab i Reversing.Works, we Francji, we Włoszech, w Holandii i w Austrii. Ponad 900 000 pracowników „freelance”. Klienci wymienieni na stronie. Trackery, w tym TikTok, LinkedIn, Facebook, Sprig i Datadog. Wideo twarzy i dokumenty tożsamości przez Persona. Wnioski o dostęp. Korekta z 29 października wycofująca twierdzenie o około 70 000 zdjęciach dokumentów urzędowych przechowywanych u Persona. Tytuł strony stwierdza bezprawność: to rama strony skarżącej, nie decyzja.
2. Reuters, Leo Marchandon, „Privacy group files complaints against Scale AI over alleged worker surveillance”, 27 października 2026. Czytane w przedruku Yahoo, bo reuters.com zwrócił HTTP 401: kopia Yahoo. Pięć skarg; organy; ponad 900 000 freelancerów; klienci tacy jak Meta, OpenAI i Google; Meta ma 49% Scale AI. Skargi widziane przez Reutersa: do 19 trackerów, w tym klawisze i mysz. Relacja DiPLab o rekonstrukcji wideo, jak podaje ją Reuters. Cztery osoby, od grudnia 2025 do maja 2026, bez odpowiedzi, „the complaints said”.
3. Euronews, Why should Big Tech know what you are working on? Scale AI accused of spying on AI trainers, Jonathan Benton z AP, 27 października 2026. Dwie skargi w Austrii i po jednej we Francji, w Holandii i we Włoszech, z powołaniem na komunikat noyb. Adres URL tytułu zawiera angielski skrót; tekst linku jest przeredagowany. Pozostały kontekst polityczny artykułu nie jest użyty.
4. noyb, sprawa C109-04, złożona 27 października 2026, status „Pending (0 - 6 months)” przy sprawdzeniu 5 listopada 2026. Liczba pojedyncza na tej karcie.
5. The Record, Suzanne Smalley, European digital rights nonprofit noyb sues Scale AI for "invasive" worker surveillance, 28 października 2026. Manakas: 18 trackerów stron trzecich dla freelancerów we Francji, „zdecydowanie więcej”, różnie według kraju, spis niepełny. Rzecznik Scale o trackerach, biometrii, aktywności ekranu i czasie po opt-in, usunięciu oraz o tym, że dane nie są sprzedawane i nie służą do trenowania modeli klientów. „Sues” z tytułu i zdanie o sądach nie są tu przejmowane. „900,00” na stronie traktuje się jako uciętą literówkę, nie jako drugą statystykę.
6. Reuters, „Scale AI rejects claims it illegally surveils AI-training workers”, 28 października 2026. Czytane w przedruku Yahoo: kopia Yahoo. Skargi odrzucone jako bezzasadne; praktyki ujawnione i zgoda wymagana; angielski cytat „The report's claims are unfounded and inaccurate”. Narzędzia tożsamości, oszustwa, poufne informacje o projekcie, prawidłowe płatności, stawka znana przed zadaniem. Osobne narzędzie w niektórych projektach: czas i aktywność ekranu; opt-in i ręczne włączenie. Dane niesprzedawane podmiotom trzecim i nieużywane do trenowania modeli AI klientów.
7. DiPLab, New DiPLab Report: Surveillance at Scale, strona publikacji Stelli Lopez, 15 października 2026. Tytuł i autorzy jak w druku (Thomas Le Bonniec, Antonio A. Casilli, Mathilde Abel, Simone Robutti, Gaetano Priori, Donatella D., Paul S.), z Reversing.Works i Intérêt à Agir. „Probably” przy dalszym treningu AI oraz formuła o ukrytym treningu i możliwych zastosowaniach wojskowych to brzmienie zapowiedzi. PDF nie był czytany.
8. Rozporządzenie (UE) 2016/679, art. 5 ust. 1 lit. c, minimalizacja. Tekst czytany na gdpr-info.eu, art. 5 5 listopada 2026, po HTTP 202 z pustą treścią z EUR-Lex. To nie jest porada prawna.
9. Rozporządzenie (UE) 2016/679, art. 6 ust. 1, zgodność z prawem. Tekst czytany na gdpr-info.eu, art. 6 tego samego dnia, z tym samym ograniczeniem.
10. Rozporządzenie (UE) 2016/679, art. 9 ust. 1 i 2 lit. a i b. Tekst czytany na gdpr-info.eu, art. 9.
11. Rozporządzenie (UE) 2016/679, art. 15 ust. 1, prawo dostępu. Tekst czytany na gdpr-info.eu, art. 15.
12. Komisja Europejska, AI Act Service Desk, załącznik III, pkt 4 lit. b. Czytany 5 listopada 2026.
13. Komisja Europejska, AI Act Service Desk, When does enforcement start?. Praktyki zakazane, część obowiązków przejrzystości i reguły modeli AI ogólnego przeznaczenia egzekwowalne od 2 sierpnia 2026. Reguły załącznika III od 2 grudnia 2027.

Źródła sprawdzone 5 listopada 2026. Pięć skarg to zarzuty. Oświadczenie Scale z 28 października jest zaprzeczeniem, nie uniewinnieniem. E-mail o 18 trackerach i linia Reutersa „do 19” to nie jeden spis. PDF DiPLab i warunki Persona nie były czytane. Infografika Rady za liczbą o pracy platformowej zwróciła HTTP 403, więc liczby nie przyjmuje się jako ustalonej. EUR-Lex nie zwrócił tego dnia tekstu RODO. Daty UE idą za biurem obsługi Komisji. Ten artykuł nie jest poradą prawną. Nie da się zagwarantować wyniku detektora AI ani braku kar Google. Tłumaczenie wymaga przeglądu osoby natywnej.